هزاران تن از جوانان و نوجوانان در ولایت فراه، طى یکسال گذشته به  دود کردن قلیان (چلم) روی آورده اند.

علاقمندى روزافزون جوانان به این پدیده که آغازى برای معتادشدن به دیگر مخدرات میباشد،  نگرانى مردم آن ولایت را بیشتر کرده است.

مردم فراه میگویند که اولین کافی شاپ (قلیانخانه)، سال گذشته در شهر فراه به فعالیت آغاز کرد، و با گذشت هر روز بر تعداد مراجعین آن، که اکثر شان متعلمین مکتب اند، افزوده شد.

رجوع شمار زیادی از جوانان به دود کردن قلیان، زمینۀ فعال شدن یک تعداد کافى شاپ هاى دیگر نیز دراین ولایت شده است که درحال حاضر، تعداد این کافی ها، درشهر فراه، نزدیک به ده باب رسیده است و روزانه صدها جوان بخاطر کشیدن قلیان به این مکان ها رفت و آمد دارند.

قلیان وسیله یی است که شباهت به چلم های سابقه دارد و تفاوت آن در این است که بیشتر قسمتهای آن از نکل و یا شیشه ساخته شده و به عوض نی، پایپ پلاستیکی به طول یک الی یکنیم متر، به خاطر کش کردن دود، به آن وصل شده است.

احمدشاه یکتن از جوانان علاقمند به قلیان در ولایت فراه، در بارۀ مواد مورد استفاده در قلیان گفت: “علاوه از تنباکو، مواد مخصوص دیگر که شبیه برگهای چای سبز و بزرگتر از آن است و اکثراً طعم میوه های چون کیله، سیب، کینو، نعنا، جوانی و بادیان را دارد، نیزدر قلیان دود میشود و اشخاصیکه قلیان می کشند؛ همراه با دود، طعم میوه را نیز احساس و استشمام میکنند.”

وی علاوه نمود: “مواد مورد استفاده در قلیان، از ایران وارد می شود و نمیدانم که چگونه واز چه چیزها تر کیب می شود.”

سید احمد یکتن از موسفیدان شهر فراه گفت: “درگذشته به نام  قلیان در فراه چیزى وجود نداشت؛ ده تمام ای ولایت، چند دانه چلم یافت می شد.”

وی علاوه نمود که رواج  قلیان کشیدن، از ایران به این ولایت آمده و حالاهزاران جوان در شهر فراه و ولسوالیهای این ولایت، به کشیدن قلیان رو آورده اند.

قدرت الله نوجوان هفده ساله و متعلم صنف دهم لیسۀ محمدنادر ایوبی، در مرکز شهر فراه میباشد.

وی که با تعداد دیگری از جوانان، در یکی از کافی شاپهای شهر فراه قلیان میکشید، دود قلیان را چنان حلقه گونه، از دهن خود بیرون می کرد که گویا تمام رویاها و آرزوهای خود را در آن می دید.

قدرت الله در مورد روی آوردنش به کشیدن قلیان گفت: “رفاقت با یکتعداد جوانان مصاب به قلیان، مرا به اینجا رسانده است.”

 وی علاوه کرد که از دوستانش شنیده است که کشیدن قلیان میوه ای، تاوان ندارد.

قدرت ا لله افزود: “فامیلم ازاین عمل من خبر نیستن، وقتاى بیکارى، با همصنفیهایم به این کافی شاپ آمده و قلیان دود می کنیم. “

وی گفت که ۵ ماه میشود، به کشیدن قلیان عادت کرده و در اوایل، هر روز میکشید؛ اما حالا فهمیده که دوستانش او را فریب داده بودند، تصمیم گرفته تا آهسته آهسته این عادت را ترک کند.

 یونس ١۶ساله، یکتن دیگر از متعلمین مکتب است که معتاد به دود کردن قلیان میباشد.

وی گفت از وقتی که  قلیانخانه ها در شهر فراه فعال شده، هر روزه در ساعات درسی، با دیگر دوستانش طورگروپی، به کافی ها رفته و قلیان میکشند.

به گفتۀ یونس، یکی از هم صنفیهایش که عضو گروپ آنها میباشد، از چند ماه بدینسو به تریاک و پودر روى آورده است.

یونس پذیرفت که دود کردن قلیان در میان شاگردان بییشترشده؛ اما گفت که از طرف معلمین، ادارۀ مکتب و یا ریاست معارف، هیچگونه جلوگیرى نمیشود.

  زمری، به گفتۀ شمارى از جوانان، اولین فردی است که با ایجاد قلیانخانه در شهر فراه، به دود کردن قلیان آغاز کرده است.

وی، در مورد اینکه چرا اقدام به ایجاد این کافی نموده؟ به :گفت: “یک کسب است، از همین طریق پول مورد ضرورت خودرا به دست می آورم.”

این جوان افزود: “روزانه حدود ٢٠٠ جوان به کافی ام می آیند واز هرنفری که قلیان دود میکند وچای می نوشد، ۶٠افغانی میگیرم.”

مردم ولایت فراه با اظهار نگرانى از چنین وضعیت، مسوولین محلى آن ولایت را مورد انتقاد قرار میدهند.

حاجی یعقوب یکتن از شهروندان فراه، با انتقاد از شاروالی و سایرمقامات این ولایت، به :گفت که این وظیفۀ مسوولین است که باید چنین کافی ها را که باعث ترویج فساد، ضیاع وقت جوانان و مانع درس و تحصیل شان در مرکز و ولسوالیها میگردد، مسدود نمایند.

 با اینحال علماى دین نیز دود کردن قلیان را از نگاه دین مقدس اسلام مردود میشمارند.

 مولوی احمد جان یکتن از علمای دینی در ولایت فراه، در رابطه به کشیدن قلیان و چلم گفت که

سگرت و چلم نه تنها راهی است برای اعتیاد، بلکه دهان را بدبو نموده و ضررهای زیاد اقتصادی و مالی را هم به همراه دارد.

مولوی احمدجان علاوه نمود: “هرعملی که در قبال خود اضرار صحی، اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی داشته باشد، از نظر اسلام حرام است و باید از آن خودداری شود.”

منسوبین صحى، دود کردن قلیان را سبب مصاب شدن فرد معتاد به امراض  گوناگون  میدانند.

داکتر یارمحمد مسوول بخش تداوی معتادین شفاخانه شهر فراه، میگوید: “هرآن چیزی که بالای صحت و روان انسان تأثیر ناگوار داشته باشد، از مخدرات محسوب میگردد. “

به گفتۀ داکتر یارمحمد ، قلیان اگر میوه ای باشد یا تنباکویی، همه دود دارد.

به اساس معلومات موصوف، زمانی که دود وارد بدن و اُرگانیزیشن (Organizition) انسان میگردد، چون دارای نیکوتین است، بالای سیستم اعصاب فشار وارد کرده باعث بلندرفتن مؤقتی جریان خون می گردد؛ اما در مدت طولانی، باعث امراض سرطان شُش، توبرکلوز و یکتعداد دیگر امراض میشود.

وی افزود که براساس تجربه ای که در جریان تداوی معتادین حاصل نموده؛ کشیدن مخدرات کوچک و خفیفه، چون قلیان میوه ای و سگرت، سرآغاز حرکت به سوی مبتلا شدن به مخدرات قوی میباشد.

داکتر یارمحمد گفت یکتعداد از وارد کننده گان مواد قلیانی، بخاطر فروش مواد خود، پوشش میوه ای به آن داده و در مورد آن که گویا به صحت ضرر ندارد، تبلیغ میکنند؛ درحالیکه امراضی که قبلاً یادشد، از همین طریق به میان می آید.

 یارمحمد علاوه نمود که اکثریت جوانان معتاد که غرض تداوی، به شفاخانه مراجعه می کنند، بعد از تحقیقات معلوم میگردد، که آنها اول از سگرت و یا قلیان به گونۀ شوقی در تماس با دوستان نااهل، شروع نموده اند.

وی یکی از دلایل روی آوردن جوانان را به کشیدن  قلیان، عدم آگاهی شان از اضرار این عمل دانسته، یگانه راه حل این مشکل را در تهیه برنامه های ویژۀ آگاهیدهی از طریق رسانه ها و مسدود نمودن کافی های  قلیان  میداند.

 مقامات در ولایت فراه نیز ازعلاقمندى روزافزون جوانان و نوجوانان در آن ولایت به دود کردن  قلیان خبرمیدهند.

 به گفتۀ علی محمد وکیلی معاون شاروالى شهر فراه، فعلاً درآن شهر، ٨ کافی قلیان وجود دارد، که بیشترین مشتریان آن را شاگردان مکاتب تشکیل میدهد.

معاون شاروال شهر فراه گفت: “طور تخمین، حدود ۷ الی ۸هزار جوان و نوجوان این ولایت، در جریان یکسال گذشته به دود کردن قلیان روی آورده اند.”

 وی گفت که قلیان جزء فرهنگ مردم فراه نبوده بلکه توسط یکعده افغانها از ایران، به فراه آورده شده و یک فرهنگ وارداتی است.

و کیلی گفت که این موضوع را، جداً تحت تعقیب و پیگیری قرار داده و به زودترین فرصت از کشیدن قلیان در این چنین محلات، جلوگیری میشود.

عتیق الله رییس معارف فراه  نیز تایید میکند که در مکاتب آن ولایت، شمار زیادی شاگردان وجود دارند که معتاد به دود کردن قلیان میباشند.

رییس معارف فراه به :گفت که به منظور جلوگیری از گُسترش این مرض درمیان متعلمین مکاتب، کمیته ای را اخیراً ایجاد نموده است.

براساس معلومات منبع، کمیتۀ یادشده، اثرات ناگوار کافی شاپ های داخل شهر را بررسى نموده و بعداً به همکارى سایر ارگانهاى ذیربط، اقدامات لازم صورت خواهد گرفت.

محمد امین یکتن از معلمین متقاعد درولایت فراه، به این باوراست که موجودیت کافی و قهوه خانه ها از جمله عواملی اند که میتواند جوانان را از کانون خانواده جدا کند و بعد از اعتیاد، به انزوا بکشاند.

وی گفت که نبود یک برنامۀ منظم از سوی دولت بخاطر مبارزه دراین راستا، علت اساسی رُشد این مکانها در سطح شهر میباشد.

به گفتۀ لعل محمد عزیزی رییس مبارزه علیه مواد مخدر ولایت فراه، طور تخمین حدود١۵ هزار نفر دراین ولایت به مواد مخدر معتاداند و این رقم طی سالهای اخیر، رو به افزایش بوده است.

بربنیاد معلومات عزیزی، حدود ٨٠ فیصد این معتادین را جوانان تشکیل میدهد.

https://www.facebook.com/heratpaperfb